Op de hoogte gehouden worden?
Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Thema

Europa

Inleiding

Euregionale raakvlakken benutten

Maatschappelijke uitdagingen als klimaat en energie kennen geen grenzen. Voorsorteren op grensoverschrijdende oplossingen is daarom belangrijk. En helemaal als daarbij in Euregionaal verband strategisch en operationeel synergie te behalen valt. Vanuit die insteek, en gebruik makend van de grensligging van Zuidoost-Nederland, smeedt Brainport Network connecties met buurregio’s Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen. Onder meer agro, food en logistiek bieden aanknopingspunten. Daarnaast werkt Brainport Network concreet samen met andere, ook verder weg gelegen Europese regio’s binnen het Vanguard Initiative dat zich richt op industriële innovatie.

Regionale strategie internationaal inbedden

In 2018 is het proces gestart om tot een aangepaste regionale innovatiestrategie (RIS3) van Zuid-Nederland te komen voor de Europese programmaperiode vanaf 2020. Het streven is een alom triple helix gedragen strategie. Brainport Network biedt een forum aan samenstellers die een bijdrage leveren vanuit fijn vertakte regionale ecosystemen in Zuidoost-Nederland, West-Brabant en Zeeland. Vervolgens zoekt Brainport Network verbinding met de opstellers van ‘RIS3en’ van Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen, met als doel: waar mogelijk inhoudelijke samenhang creëren. Het internationaal inbedden van de regionale strategie vormt een belangrijke nieuwe invalshoek.

Luc Soete, bestuurlijk kartrekker van het thema Europa: “Het gaat om het inzetten van de grensligging van de regio als unieke kracht, in de wetenschap dat er te benutten Euregionale raakvlakken zijn. Om een voorbeeld te noemen: stel, Zuid-Nederland, Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen kiezen alle drie voor een industriële overstap op waterstof, dan liggen er verbindingen tussen onder andere het chemisch cluster rond Antwerpen, industrieterrein Moerdijk, de Chemelot campus in Limburg en industrie in het Duitse Roergebied.”

Lopende
activiteiten

Vanguard Initiative

Brainport Network betrekt gericht triple helix managers bij demonstratieprojecten binnen het Vanguard Initiative: een netwerk van 34 Europese regio’s, waaronder regio Zuid-Nederland, die politiek en operationeel samenwerken om kansrijke, nieuwe technologieën versneld hun weg te laten vinden naar de Europese industrie. Na enkele succesvolle voorbeelden van interregionale projecten, zoals 3D printen met Nederlandse en Vlaamse organisaties, is nu de volgende fase ingeluid: in het volgende Interreg Europe programma komt speciaal voor industriële innovatie een faciliteit van maar liefst € 970 miljoen – een mooi lobby resultaat van de Vanguard lidregio’s binnen Brainport Network.

Vlaams/Nederlandse samenwerking

Brainport Network brengt relevante food en agri spelers uit Zuid-Nederland en Vlaanderen samen en organiseert werksessies. Op diverse onderwerpen blijken gedeelde interesses te bestaan, waaronder de eiwittransitie, smart digital farming en circulaire productie. Dit resulteert in een gezamenlijke deelname in de Europese Smart Agri Hubs call en in structurele gezamenlijke activiteiten zoals het bezoeken van conferenties en bedrijven en aansluiten bij internationale netwerken. Betrokken zijn Food Pilot/ILVO, AgriFood Capital, Smart Digital Farming Network/ILVO, Flanders’ FOOD, Brightlands Campus Greenport Venlo en Economic Development Board Noord-Limburg.

Ondertussen legt het Nederlandse klimaatakkoord de lat hoog voor innovaties ter terugdringing van emissies. Maar CO2 kent geen grenzen. Reden voor Brainport Network om in 2019 extra aandacht te besteden aan het over de grens meekijken en mee ontwikkelen van oplossingen voor bijvoorbeeld stadlogistiek en hernieuwbare brandstoffen.

Missiegerichte RIS3

Vanuit een Zuid-Nederland brede triple helix achterban, levert Brainport Network input voor de nieuwe RIS3 en is er nauw overleg met de centrale RIS3 coördinatie. De provincies stellen een  ‘houtkoolschets’ op. Het betreft de contouren voor een missiegerichte strategie die rekening houdt met benodigd maatschappelijk draagvlak: de wens van de Europese burger dat geld besteed wordt aan innovatie met een duidelijke opbrengst voor de samenleving. Rond deze ‘houtkoolschets’ organiseert Brainport Network een grootschalige, intensieve werksessie waaraan ook West-Brabant – via REWIN – en Zeeland deelnemen. Te gast is bovendien Robert-Jan Smits die in 2019 aantreedt als TU/e topman.

Robert-Jan Smits, voormalig directeur-generaal Research en Innovatie van de Europese Commissie, blikt na afloop terug op een aangename nadere kennismaking met Brainport Network. “Ik was onder de indruk van de goede voorbereiding en de expertise aan tafel. ‘Ga uit van de eigen kracht van de regio’ bracht ik vooral in.”

Uitgelicht:
Vanguard
Initiative

Wat is het?

Vanguard Initiative – kortweg ‘Vanguard’ – is een netwerk van 29 Europese regio’s, waaronder regio Zuid-Nederland, die politiek en operationeel samenwerken om kansrijke, nieuwe technologieën versneld hun weg te laten vinden naar de Europese industrie. Denk daarbij aan het moderniseren van processen, wat vervolgens ook bijdraagt aan productinnovatie. Specifiek richt Vanguard zich op het strategisch smeden van banden tussen industriële clusters die samen alles in huis hebben voor het veroveren van interessante markten – op naar groei en banen in Europa. Vanguard ontstond in 2013. Brainport Network behoort tot de stichtende partijen, met een aantal andere Zuid-Nederlandse en Vlaamse partners.

Hoe werkt het?

Vanguard biedt zicht op waar innovatie al sluimert in de vorm van beschikbare kennis en kunde. Gerichte netwerkactiviteiten brengen bedrijven en kennisinstellingen over grenzen heen met elkaar in contact. Ze leren van elkaar, gaan multidisciplinaire partnerschappen aan en komen tot implementatiemodellen voor uiteindelijk het daadwerkelijk in de markt te zetten van technologie. Vanguard ondersteunt bij dit alles in praktische zin en met begeleiding naar en lobbyen voor funding. Zuid-Nederland leidt een pilot rond 3D-printen en neemt deel aan pilots rond efficiënte en duurzame productie, nanotechnologie en bioeconomie, in gezelschap van onder andere Baden Württemberg, Noordrijn Westfalen, Vlaanderen, Emilia-Romagna en Lombardije.

Wat staat er op de rol?

De betekenis en invloed van Vanguard Initiative groeit. Zomer 2017 kreeg het zijn officiële beslag als Europees netwerk dat ‘Vanguard standpunten’ vertegenwoordigt in Brussel. Tegelijkertijd committeerden alle netwerkpartners zich aan een intern financieringssysteem om de coördinatiekosten van de pilots te delen. Een actieve lobby in Brussel lijkt vruchten af te gaan werpen met betrekking tot lange termijn financiering na 2020. Bovendien ziet het ernaar uit dat in 2018 op Vanguard geïnspireerde Europese calls open gaan. Dat betekent: mogelijkheden om door te pakken met projecten die nu vooral nog een verkennend karakter hebben. Brainport Network sorteert hierop voor door in Zuid-Nederland relevante partijen te mobiliseren.

Frank Donders, business development manager Zuid-Nederland bij de FME, ondernemersorganisatie voor de technologische industrie:

“In heel Noordwest-Europa speelt de behoefte aan uiterst concurrerende productieprocessen, als antwoord op China en lage lonen landen, zeker als het gaat om efficiënte productie van kleine series. Digitalisering, in de vorm van automatisering, robotisering en het digitaliseren van communicatieprocessen, is dan de oplossing. Vanguard prikkelt om daarmee aan de slag te gaan. Dat is goed. Ook voor Zuid-Nederland. We zijn een bolwerk van technologische knowhow, maar blijven toch een beetje steken in de transitie van kennis naar kunde. Huidig industrieel succes verdrukt de urgentie om te vernieuwen, samen met wat koudwatervrees. In Vanguard verband brengen we vooral kennis in, om op onze beurt te leren van praktijkcases. Bijvoorbeeld uit Vlaanderen, met dank aan onze pragmatisch ingestelde zuiderburen.”
www.s3vanguardinitiative.eu

Meer nieuws over Europa